Lewe prawo (261)

SĘDZIA ŚMIERĆ

   Wiedziony ciekawością podkręconą przez Radio Maryja, mimo mrozu wybrałem się wczoraj - 8.12.2012 - na wrocławski cmentarz komunalny na Osobowicach. Interesujący mnie grób znalazłem nie w alei zasłużonych (jak lokalizował go jeden z gości księdza Tadeusza Rydzyka), ale blisko niej (w kwaterze numer 41). Zobaczyłem tam marmurowy nagrobek z tablicą z wygrawerowanym stylizowanym krzyżem i zwięzłym napisem: "WŁODZIMERZ OSTAPOWICZ 1907 - 1979". Poza śniegiem, płytę pokrywały zwiędłe kwiaty i wypalone znicze, zapewne nieuprzątnięte jeszcze po Wszystkich Świętych.

   Splunąć? - przyszło mi nagle do głowy. Ale już po chwili wstydziłem się własnej myśli, skądinąd usprawiedliwionej nabytą właśnie szokującą wiedzą o tym człowieku…

   Więcej o Ostapowiczu wyczytałem z nekrologu, wydrukowanego 20.11.1979 w dolnośląskim dzienniku "Słowo Polskie". Autorzy klepsydry poinformowali wybiórczo, że dwa dni wcześniej zmarł "magister" i "pułkownik rezerwy". Był on "emerytowanym adwokatem i obrońcą wojskowym", a wcześniej "szefem Rejonowego Sądu Wojskowego we Wrocławiu" i "lektorem KD [Komitetu Dzielnicowego] PZPR Wrocław - Stare Miasto". Za swe zasługi m.in. został "odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski".

   Współtowarzysze z palestry napisali też: "W zmarłym adwokatura wrocławska traci doświadczonego i sumiennego pracownika, działacza politycznego, szanowanego i cenionego kolegę. Cześć jego pamięci".

   Najwięcej jednak o Ostapowiczu dowiedziałem się z jednej z publikacji Instytutu Pamięci Narodowej, autorstwa naukowca z wrocławskiego oddziału tej instytucji - doktora Krzysztofa Szwagrzyka. Historyka, badacza podziemia niepodległościowego i aparatu represji w Polsce po II wojnie światowej.

   Ostapowicz, urodzony 16.06.1907 w Stanisławowie w rodzinie robotnika kolejowego, absolwent Wydziału Prawa Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, aktywista Komunistycznej Partii Zachodniej Ukrainy, zyskał przede wszystkim ponurą sławę sędziego, który swymi wyrokami pozbawił życia bodaj najwięcej w kraju "wrogów władzy ludowej". Osobiście orzekł, w ekspresowych procesach, ponad 200 kar śmierci, z reguły bez możliwości ułaskawienia. Tylko w latach 1946-1947 na Białostocczyźnie na podstawie jego - wówczas oficera w stopniu kapitana - decyzji rozstrzelano lub powieszono co najmniej 174 osoby, niektóre podczas egzekucji publicznych. Ten zwyrodniały legalizator zbrodni w majestacie prawa dorobił się pseudonimu "Sędzia Śmierć".

   Jeden raz okazał publicznie słabość i wzruszenie w związku ze zgonem człowieka. Rozpłakał się w dniu pogrzebu Józefa Stalina.
  
   9.03.1953 podpułkownik Ostapowicz rozkazał wszystkim pracownikom sądu wojskowego we Wrocławiu zebrać się w jednej z sal, w której w centralnym miejscu ustawiono stół z udekorowanym kirem portretem zmarłego 3 dni wcześniej radzieckiego (czy jak kto woli - sowieckiego) dyktatora. W takiej scenerii, szlochając, łamiącym się głosem przekonywał podwładnych, że śmierć Stalina to tragedia dla całej ludzkości…

   Wiadomo, gdzie pogrzebano ciało Ostapowicza. Zdecydowana większość rodzin jego ofiar wciąż bezskutecznie poszukuje miejsc ich pochówku.

www.adam-klykow.blog.onet.pl

pro1@onet.eu

Lewe prawo (202)

SUMIENIE SĘDZIEGO CIEŚLIKOWSKIEGO

    Dziś o bardziej ludzkim obliczu sędziego Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, rzecznika dyscyplinarnego dolnośląsko-opolskich sędziów - Marcina Cieślikowskiego. W wywiadzie dla "Słowa Polskiego-Gazety Wrocławskiej" (internetowa wersja rozmowy ma datę 12.08.2006) miał odwagę powiedzieć redaktor Elizie Głowickiej, a za jej pośrednictwem czytelnikom tego dziennika, że w swojej karierze orzeczniczej dziewięciokrotnie zetknął się z żądaniem kary śmierci przez prokuratora i dwa razy taki wyrok wydał.

   - Chodziło o okrutne morderstwa - wspomina. W obu procesach, przeprowadzonych w latach osiemdziesiątych XX wieku w Sądzie Wojewódzkim w Jeleniej Górze, był on przewodniczącym pięcioosobowego składu sędziowskiego.

   Pierwsza sprawa dotyczyła gwałtu i zabójstwa sekretarki szkolnej koło Mysłakowic. Mordercą okazał się pracownik piekarni. Wcześniej formalnie niekarany, ale w czasie śledztwa wyszło na jaw popełnienie przez niego wielu innych napadów i gwałtów. Ową sekretarkę zamordował, by go nie ujawniła. Przyznał się do winy.

   W drugiej sprawie oskarżonym był zabójca czworga osób. Alkoholik, karany. Pierwszą ofiarę uśmiercił pod Oławą, podczas libacji. Potem pojechał do Szklarskiej Poręby, gdzie poznał kobietę samotnie wychowującą dwójkę dzieci: roczne i dwuletnie. Gdy kiedyś pili razem, wpadł w szał. Ciężko ją pobił. A że drażnił go płacz dzieci, chwycił je za nóżki i rzucił o ścianę. Na koniec zabił ich matkę.

   - To był - podkreślił Cieślikowski - ostatni wyrok śmierci, jaki zapadł w jeleniogórskim sądzie. Skazany przyjął go z kamienną twarzą. Tak samo zachowywał się w czasie egzekucji.

   Interlokutor dziennikarki wyznał, że o ile w drugim przypadku nie miał żadnych wątpliwości co do wysokości kary, o tyle w pierwszym - i owszem. Piekarz najprawdopodobniej dostałby dożywocie, ale wtedy skazanie nań było niemożliwe. Ówczesny kodeks przewidywał za zabójstwo 25 lat więzienia albo stryczek. Nie istniało prawnie nic pośredniego.

   Z pełnym szacunkiem dla Cieślikowskiego zacytuję jeszcze fragment jego odpowiedzi na pytanie, czy jest za, czy przeciw przywróceniu kary śmierci.

   - Trzeba być konsekwentnym. Skoro przed laty wydałem takie wyroki, zwłaszcza jeśli miałem możliwość wyboru innej kary, a z tego nie skorzystałem - byłoby dziwne, gdybym był jej przeciwnikiem. Dlaczego jestem za jej przywróceniem? To trwała eliminacja niebezpiecznego przestępcy. Skazany na dożywocie dalej może być groźny. Co więcej, czuje się bezkarny. Morderca, który zabił, może zrobić to ponownie. Z analizy jeleniogórskich wyroków skazujących na śmierć wynika, że prawie wszystkie okrutne zabójstwa popełniono na tle seksualnym lub na dzieciach. Ofiara była bezbronna, przypadkowa i nie sprowokowała zabójcy. Kara śmierci w jakimś stopniu zaspokaja poczucie społecznej sprawiedliwości. A tego odczucia nie można lekceważyć. Życie ludzkie jest tak cenne, że zabójca powinien mieć świadomość, iż też może je stracić. Zdaniem niektórych filozofów kara ma być zaprzeczeniem przestępstwa. Nie może być zemstą, lecz wyrównaniem krzywd. Ale ja nie jestem filozofem.
 
   Zgadzam się tu z Cieślikowskim, jak nigdy przedtem. Pod warunkiem, że kara śmierci byłaby wymierzana tylko wobec niewątpliwych człowiekobójców (przykładem takiego - Andreas Breivik).
 

www.adam-klykow.blog.onet.pl

 

pro1@onet.eu